Chuyện lá cờ là chuyện về biểu tượng
và dễ gây tranh cãi và chia rẽ.
Kinh nghiệm Bàn Tròn Ba
Lan và nhiều cuộc thương thuyết trong chuyển đổi dân chủ đã cho thấy một nguyên
tắc quan trọng trong các cuộc thương lượng như vậy là “không thảo luận các vấn đề mang tính biểu tượng,” bởi vì các bên “giải quyết tương lai và tránh tranh cãi về
quá khứ…. nếu chúng ta bắt đầu lao vào các cuộc thảo luận về những cái sai
trong quá khứ chúng ta sẽ không đạt được bất cứ thứ gì. Chúng ta phải chấp nhận
rằng chúng ta nhìn vào các thứ khác nhau của quá khứ theo những cách khác nhau,
và rằng chúng ta đã có tầm nhìn khác nhau về các vấn đề mang tính biểu tượng
khác nhau.” (Bàn Tròn Ba Lan tr. 167).
Tại Việt Nam chưa có cuộc
thương thảo bàn tròn về dân chủ hóa như vậy, nên có thể là hữu ích đi thảo luận
về các vấn đề biểu tượng trên tinh thần xây dựng, hòa giải dân tộc. Còn khi Bàn
tròn Việt Nam xảy ra thì trong Bàn tròn đó không nên thảo luận về các vấn đề biểu
tượng (tức là có thể thảo luận trước và sau Bàn tròn, nhưng luôn lấy hòa giải
dân tộc, đoàn kết dân tộc làm trọng).