Phạm Quang Tuấn
|
Trong
yêu cầu bức thiết chống lại mọi âm mưu sâu hiểm của Trung Nam Hải đang
từng bước thò hẳn nanh vuốt chiếm biển đảo nước ta, hợp pháp hóa tham
vọng “đường lưỡi bò” gớm ghê của chúng, việc xem xét hậu quả của Công
hàm Phạm Văn Đồng năm 1958 về mặt pháp lý quốc tế đã trở thành một tâm
điểm để giới học giả trong ngoài nước sôi nổi tham gia bàn luận. Đến
nay, hầu như rất ít người còn khăng khăng bênh vực tính vô hại của Công
hàm ấy vì xét bề nào thì đó cũng là một trong những cái bẫy do mình tự
bày ra làm vướng chính chân mình (nặng lời như ông Nguyễn Khắc Mai là
một công hàm phản quốc, phản động), cần phải chóng vánh gạt sang một bên
để Nhà nước Việt Nam dám đường hoàng nối gót Philippines kiện Trung
Quốc ra Liên Hiệp Quốc.
Nhiều
ý kiến phong phú góp bàn về cách hóa giải Công hàm Phạm Văn Đồng đáng
cho ta suy xét, như việc đề xuất với Quốc hội chính thức ra biểu quyết
phủ nhận nó (Nguyễn Khắc Mai), hoặc kêu gọi chính quyền mạnh dạn thành
lập chế độ mới để tránh khỏi ràng buộc pháp lý với chế độ miền Bắc trước
kia (Hà Sĩ Phu). Gần đây nhất là ý kiến của GS Tạ Văn Tài và TS Vũ
Quang Việt đưa ra Công ước Kế tục Quốc gia đối với Hiệp ước 1978 của
LHQ mà các ông mới tìm thấy, cho phép một quốc gia kế tục (CHXHCNVN) có
thể bác bỏ các hiệp ước về lãnh thổ bất bình đẳng hoặc do sức ép mà
quốc gia tiền nhiệm (VNDCCH) đã phải thừa nhận với láng giềng của mình (xem đây).
Nhưng cũng có ý kiến quyết liệt hơn, chưa hẳn tin vào tính khả thi của
Công ước nói trên trong trường hợp CHXHCNVN và VNDCCH thực tế chỉ là
một, không khác nhau về bản chất, đòi hỏi phải thay đổi thể chế CHXHCNVN
vốn đã lộ rõ quá nhiều khuyết tật: tham nhũng, độc tài, dày đạp lên dân
chúng, cướp bóc cho phe nhóm, bần cùng hóa xã hội, đưa kinh tế xuống
vực thẳm, nô lệ vào ngoại bang… chuyển sang một thể chế thực sự dân chủ –
giải Cộng –, theo đó sẽ “giải Trung Quốc hóa” hữu hiệu mà Công hàm PVĐ
là một khâu có mối liên hệ hữu cơ.
Song
song với việc tìm biện pháp hóa giải Công hàm Phạm Văn Đồng, lại cũng
có những người tìm hiểu động cơ của tác giả hoặc tập thể tác giả bức
Công hàm này. GS Cao Huy Thuần ở Pháp thuộc trường phái tỏ ra thông cảm
với hoàn cảnh tạm gọi là “éo le” của người viết thuở bấy giờ: bị kẹp
cứng giữa hai đàn anh trong cùng phe XHCN, giữa thời buổi chiến tranh
lạnh, khi ông anh Liên Xô công bố văn bản gì thì ông em Việt Nam cũng
phải nặn ra một “bản sao” tương tự. Kể cũng đáng thông cảm thật. Nhưng
như thế thì lập trường dân tộc ở thời điểm những năm đó có còn được
người cầm quyền nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa coi là chính yếu nữa
không? Hay trước yêu cầu của sự thống nhất một phe – phe XHCN
nhằm đối trọng với “phe đế quốc” – và trước mục tiêu phấn đấu cho “đại
đồng thế giới” mà ai cũng mơ ước, quyền lợi quốc gia đã bị nhìn nhận
“nhẹ tựa lông hồng”? – “Bên ni biên giới là nhà / Bên kia biên giới cũng là quê hương” (Tố Hữu)!!!
Trên
tinh thần phản biện để tìm ra chân lý nhằm dứt bỏ mọi sự lướng vướng
trong nhận thức tư tưởng, cũng là một cách thiết thực góp phần cứu nguy
đất nước hôm nay, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu ý kiến trao đổi
với GS Cao Huy Thuần của TS Phạm Quang Tuấn.
Nguyễn Huệ Chi
|
Là
một người quan tâm tới vấn đề Biển Đông và đã từng lên tiếng trên báo
chí ngoại quốc để bảo vệ chủ quyền của Việt Nam trên Biển Đông, tôi kinh
ngạc khi đọc bài biện hộ cho Công hàm Phạm Văn Đồng (PVĐ) của GS Cao
Huy Thuần (xem đây).
Kinh
ngạc không phải vì những lời biện hộ trong bài. Những lý lẽ tương tự đã
từng được đưa ra rất nhiều bởi báo chí trong nước và những dư luận viên
trên mạng. Nhưng kinh ngạc vì chúng xuất phát từ một vị giáo sư của một
đại học Pháp.