Thứ Bảy, 24 tháng 12, 2016

Nhìn lại 3 vụ án oan sai đặc biệt nghiêm trọng ở Bắc Giang


Vương Hà: ”Từ tố cáo của bị cáo Nguyễn Thị Nguyệt Nga và kiểm tra thương tích tại tòa ngày 7.4.2014, Cơ quan CSĐT Bộ Công an đã vào cuộc. Ngày 5.12.2014, hai nguyên điều tra viên thuộc Phòng CSĐT phòng chống tội phạm về ma túy thuộc Công an tỉnh Bắc Giang đã bị bắt để điều tra về hành vi "dùng nhục hình".

Điều đáng nói là, thời điểm đó, Cục Điều tra của VKSND Tối cao và báo chí đang vào cuộc quyết liệt về những dấu hiệu bức cung nhục hình trong vụ án Nguyễn Thanh Chấn. Vậy mà những ĐTV này vẫn dùng nhục hình, với hình thức rất dã man, thì thật khó hình dung."

Ông Hàn Đức Long và vợ sau 11 năm xa cách vì bị tù oan. Ảnh: Người lao động.
Trong khoảng thời gian những năm 2001 - 2005, ở địa bàn tỉnh Bắc Giang xảy ra 3 vụ án nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng (vụ trộm cắp các tượng phật ở một số chùa, vụ Nguyễn Thanh Chấn và vụ Hàn Đức Long). Trong cả 3 vụ án này đều có bị oan sai và có dấu hiệu xảy ra bức cung nhục hình, mớm cung. Các điều tra viên (ĐTV) vi phạm nghiêm trọng Bộ luật Tố tụng hình sự (TTHS), thiếu khách quan trong việc thu thập chứng cứ...

 


Khi phiên tòa có tranh tụng thật sự

Từ giữa năm 2001 đến cuối 2003, tại một số đình, chùa của tỉnh Bắc Giang liên tiếp xảy ra 7 vụ trộm cắp tượng phật và đồ thờ cúng, nhưng vụ án vẫn bị bế tắc. Đến khi Công an huyện Lục Nam bắt được đối tượng Nguyễn Quý Đoan (Quốc Oai, Hà Tây) vì hành vi lừa đảo, chiếm đoạt xe máy thì Đoan nhận thêm hành vi ăn cắp những tượng phật nêu trên cùng một số đối tượng khác. Từ lời khai của Đoan, dù không có chứng cứ, thêm 7 đối tượng bị bắt, trong đó có đối tượng có chứng cứ ngoại phạm rất rõ.

Trong trại giam, một đối tượng bị chết, theo cơ quan điều tra, nguyên nhân vì suy tim. Nhưng với những dấu vết trên thân thể nạn nhân, các luật sư khi đó cho rằng, nạn nhân này bị chết là do các tác động mạnh từ bên ngoài chứ không phải chết vì suy tim. Những lập luận trên của các luật sư được củng cố thêm khi tại các phiên xét xử, các bị cáo còn lại đều tố cáo bị bức cung, nhục hình với những dấu vết còn rất rõ trên cơ thể.

Chúng tôi không muốn nhắc lại lời các bị cáo tố cáo các ĐTV sử dụng nhục hình với các nhiều đòn ác, hiểm (dấu ấn vẫn còn nguyên vẹn), bởi nó quá kinh khủng. Khi được ra tù, họ đã cho phóng viên chụp lại những chứng cứ đó, kể cả ở những vị trí nhạy cảm nhất. Chính vì vậy, có 7/8 đối tượng không chịu nổi đòn đã phải nhận tội dù họ không phạm tội. Còn 1 đối tượng đủ gan chịu đòn, cương quyết không nhận bừa tội.

Trước lời tố cáo này, HĐXX của phiên tòa sơ thẩm lần thứ 4 (từ ngày 19-23.6.2006) đã thận trọng khi xem xét đến những lập luận của các luật sư về những chứng cứ ngoại phạm của một số bị cáo và những mâu thuẫn trong cáo trạng. Kết quả, HĐXX đã tuyên bố: Tiếp tục trả lại hồ sơ, yêu cầu Viện KSND tỉnh Bắc Giang làm rõ 10 nội dung, đồng thời thay đổi biện pháp ngăn chặn với các bị cáo: Cho tại ngoại.

Sau đó, các bị cáo này được minh oan và đã được VKSND tỉnh Bắc Giang bồi thường cho hơn 2 năm ngồi tù oan.

Điều đó cho thấy, khi HĐXX chịu khó lắng nghe tranh tụng, tổng hợp, phân tích cả lời buộc tội của công tố viên lẫn lời gỡ tội của các luật sư và những tố cáo của bị cáo thì kết quả: Án oan sai đã bị chặn đứng tại tòa án.

Những người vợ kêu oan cho chồng cả chục năm trời

Chắc với vụ án Nguyễn Thanh Chấn mới được minh oan gần đây, nhiều người vẫn nhớ. Ông Chấn đã ngồi tù oan 10 năm cho mức án chung thân về tội giết người.

Trong việc minh oan cho ông Chấn, nếu không có sự kiên trì kêu oan của bà Nguyễn Thị Chiến (vợ ông Chấn), chắc các cơ quan chức năng vẫn ngủ ngon. Trong 10 năm ròng đó, vì hiểu và tin ở chồng mình, bà Chiến không đêm nào ngủ yên, sẵn sàng gõ cửa các cơ quan chức năng từ địa phương đến trung ương và tới cả một số vị lãnh đạo của Đảng, Nhà nước mong họ xem xét nỗi oan khuất của chồng.

Trong vụ án này, ông Chấn được minh oan, phần rất quan trọng là người mẹ kế của kẻ sát nhân trong vụ án (Lý Nguyễn Chung) tố cáo sự thật và sự vào cuộc quyết liệt của Cục điều tra, VKSND Tối cao.

Tương tự, cũng như vợ ông Chấn, bà Nguyễn Thị Mai - vợ của tử tù Hàn Đức Long - vì hiểu thấu nỗi oan khuất của chồng, dù lúc đó chẳng có khái niệm gì về pháp luật, nhưng là những người nông dân hiền lành, họ đã chấp nhận rời khỏi lũy tre làng, đến tất cả các cửa có thể để kêu oan cho chồng.

Chính những kêu oan không mệt mỏi của các bà vợ đã cho thấy những mâu thuẫn trong kết luận điều tra, cáo trạng và cả những bản án thiếu thuyết phục, một số luật sư đã sẵn sàng bào chữa miễn phí cho chồng họ. Các luật sư đã không quản ngại lục lại các bút lục để tranh tụng và đi tới cùng sự việc để minh oan cho những người có dấu hiệu bị oan sai với tội tày đình: Giết người.

Tại sao những điều tra viên trong các vụ án này lại sử dụng nhục hình?

Là người theo dõi nội chính nhiều năm và theo dõi sát các vụ án này, tôi tin rằng, động cơ quan trọng của các điều tra viên này là nóng lòng phá những vụ án đặc biệt nghiêm trọng. Bởi, nếu từng tham gia  phá án với các ĐTV thì mới hiểu sức ép của họ lớn tới mức nào, nhất là trong các vụ trọng án. Mặt khác, không thể phủ nhận, nhờ những “thành tích” phá án này, nhiều người trong số họ đã được thăng tiến.

Nhưng trong các vụ án này, nguyên nhân đầu tiên dẫn đến án oan sai là do ngay từ đầu, các ĐTV này đã có những đánh giá, cảm nhận chủ quan không đúng về các đối tượng gây án. Sau khi đã nhận định các đối tượng đó là thủ phạm thì họ tin một cách mù quáng vào định hướng chết người đó. Cả hai ông Nguyễn Thanh Chấn và Hàn Đức Long đều bị các ĐTV đánh giá là hay trêu ghẹo phụ nữ, giới tính lệch lạc, nên họ định hướng luôn: Đấy chính là … thủ phạm?!

Chẳng hạn, với Nguyễn Thanh Chấn, các ĐTV nhận định (kể cả HĐXX): Thấy chị Hoan xinh, chỉ muốn gạ gẫm giao cấu cho thỏa mãn dục vọng, nhưng không được thỏa mãn, lại bị chống cự quyết liệt, sợ mang tiếng với vợ con, dân làng nên ông Chấn mới nảy sinh việc giết chị Hoan. Mà thực chất, khi được làm sáng tỏ thì đây là vụ án cướp của, giết người.

Còn với Hàn Đức Long, mặc dù bản án sơ thẩm lần 2 đã tuyên Long không phạm tội hiếp dâm với hai mẹ con bà Khuyến, nhưng vẫn nhận xét: “Bị cáo có cả hành vi sàm sỡ, dâm ô với cả bà Khuyến (74 tuổi - PV), điều này thể hiện sự lệch lạc về giới tính” (?!). Chính vì ám ảnh với định hướng như vậy, nên các cơ quan tiến hành tố tụng có “niềm tin” rằng Long là đối tượng hiếp dâm và sát hại cháu Yến!?

Mà khi các cơ quan tiến hành tố tụng đã có “niềm tin” kiểu như vậy, dễ dẫn tới việc các ĐTV sử dụng bức cung nhục hình, vì cho rằng đối tượng ngoan cố. Thậm chí, ngay cả khi luật sư đưa ra những chứng cứ, lập luận gỡ tội cũng chẳng được các cơ quan tiến hành tố tụng quan tâm. Bởi, với họ, bản án đã định hình ngay từ đầu.

Ngoài nguyên nhân do năng lực yếu kém, nóng vội, thì có những hành vi cố tình vi phạm Bộ Luật TTHS của chính các ĐTV.

Chẳng hạn, trong vụ án Hàn Đức Long, ví dụ dễ thấy nhất là việc cơ quan điều tra bỏ ra ngoài hồ sơ 49 bút lục. Việc thực nghiệm tại hiện trường, lấy người đóng thế có sức khỏe, chiều cao, cân nặng hơn hẳn ông Long… Những hành vi này, họ không thể đổ lỗi cho sự non yếu về nghiệp vụ mà đó đã là hành vi làm sai lệch hồ sơ.

Còn trong vụ ông Chấn, kết luận điều tra của Cục điều tra thuộc  VKSND Tối cao cho thấy, các ĐTV đã bỏ những chứng cứ rất quan trọng như vết máu ở cửa nhà của nạn nhân, việc nạn nhân bị lấy mất chiếc nhẫn, cách so sánh dấu chân ở hiện trường với chân của Chấn của cũng rất ẩu…

Nhưng rất may, cuối cùng họ đều đã được minh oan. Vấn đề là, các cơ quan lập pháp, cơ quan tiến hành tố tụng cần có giải pháp triệt để hơn để hạn chế tối đa những oan sai khủng khiếp này.

2 điều tra viên Công an Bắc Giang bị bắt vì tội dùng nhục hình

Từ tố cáo của  bị cáo Nguyễn Thị Nguyệt Nga và kiểm tra thương tích tại tòa ngày 7.4.2014, Cơ quan CSĐT Bộ Công an đã vào cuộc. Ngày 5.12.2014, hai nguyên điều tra viên thuộc Phòng CSĐT phòng chống tội phạm về ma túy thuộc Công an tỉnh Bắc Giang đã bị bắt để điều tra về hành vi "dùng nhục hình".

Điều đáng nói là, thời điểm đó, Cục Điều tra của VKSND Tối cao và báo chí đang vào cuộc quyết liệt về những dấu hiệu bức cung nhục hình trong vụ án Nguyễn Thanh Chấn. Vậy mà những ĐTV này vẫn dùng nhục hình, với hình thức rất dã man, thì thật khó hình dung. 
 

Nguồn : Theo Lao Động