vendredi 22 novembre 2019

Hồng Công Tự do : Vấn nạn cho Bá quyền Trung Cộng


Vào mùa hè 2019 hàng trăm ngàn người  Hồng Công đã xuống đường phản kháng Dự luật dẫn độ “tội phạm hình sự” về  Trung cộng do chính quyền Hồng Công đề xuất . Người dân chống đối vì lo sợ sự độc lập của  hệ thống tư pháp của Hồng công sẽ bị  bãi bỏ nếu  Dự luật  được thông qua . Các tổ chức xã hội dân sự nhiều lần lên tiếng chỉ trích và cảnh báo Dự luật sẽ trao cho chế độ độc tài Bắc Kinh một công cụ pháp lý không chỉ tùy tiện bắt giữ những cá nhân được coi là “kẻ thù” của nhà nước cộng sản, mà còn đe dọa các quyền  tự do của công dân Hồng Kông và người nước ngoài cư trú trên lãnh thổ Hồng Công. Không như người Trung hoa  lục điạ sống dưới chế độ cộng sản, hơn 7 triệu dân Hồng Công sống trong Đặc khu quản lý được hưởng các quyền Tự do ngôn luận, hội họp và tôn giáo. Các quyền này đang bị đe doạ bởi sự lệ thuộc cuả chính quyền Hồng Công vào Trung cộng. 


Trong những ngày 9 và 16.06 cũng như 18.08  số người tham dự các cuộc tuần hành do Mặt trận Nhân quyền dân sự (Civil Human Rights Front- CHRF) tổ chức  đã tăng lên gần 2 triệu người , tương đương 20% dân số Hồng Công. Đây là những cuộc biểu tỉnh  lớn nhất  đã diễn ra sau Phong trào Dân chủ bị  trấn áp dã man  tại Thiên An Môn vào ngày 4.6.1989 ở Bắc kinh cũng như  Phong trào Dù 2014  và cũng là một cuộc khủng hoảng chính trị  trầm trọng nhất của Hồng công  kể từ  khi  Anh trao trả thuộc điạ Hồng Kông  cho Trung cộng  vào  năm 1997.

Nhân dân Hồng Kông kiên cường , bất khất trước bạo lực

Trước làn sóng chống đối của quần chúng, Bà Carrie Lam (Lâm Trịnh Nguyệt Nga), Đặc khu trưởng Hồng Công thông báo quyết định đình chỉ Dự luật dẫn độ , đồng thời cho biết Hồng Công đang rơi vào  “tình huống rất nguy hiểm”. Yang Guang, phát ngôn nhân của Văn phòng các Vấn đề Hồng Kông và Ma Cao của chính phủ Bắc Kinh  đã lên tiếng cảnh cáo  người biểu tình, không được “nhầm lẫn sự kiềm chế (của Trung cộng) với sự yếu đuối”.
Ngày 23.08, hơn 210.000 người biều tình đã nối  tay  thành những chuỗi người dài 60 cây số xuyên qua trung tâm thành phố để nhấn mạnh quyết tâm đòi chính quyền Hồng Công phải thanh thoả các yêu cầu :
1.Trả lại tư do cho tất cả những người biểu tình bị bắt.
2.Lập ủy ban điều tra hành động đàn áp của cảnh sát.
3.Carrie Lam phải từ chức Đặc khu trưởng
4..Thực hiện quyền bầu cử Hội đồng lập pháp ( Nghị viện thành phố) và Chủ tịch hành pháp (Đặc khu trưởng, hay Thị Trưởng ).
Cuộc phản kháng kiên cường của Thanh niên và nhiều tầng lớp xả hội Hồng Công  đã kéo dài trên 5 tháng  vẫn tiếp diễn và đã lan rộng trở thành một phong trào tranh đấu cho  dân quyển , dân chủ và quyền tự quyết. Các cuộc tuần hành khởi đầu diễn tiến ôn hoà , nhưng sau  bùng phát mãnh liệt chỉ vì chính quyền Bắc kinh và chính quyền bù nhìn thành phố Hồng Công một mặt bác bỏ các đòi hỏi chinh đáng của người dân và mặt khác đã  gia tăng bạo lực trấn áp biều tình.Trong các tháng 10 và 11, Tình hình Hồng Công  trở nên  căng thẳng và hỗn loạn với các cuộc đình công, bãi khoá  và chiếm cứ các trường đại học . Công nhân, thanh  niên sinh viên và học sinh phản kháng quyết không đầu hàng trước bạo lực. Đến nay  trên 4500 người bị bắt, hàng trăm người bị thương và  ít nhất  hai người tử vong trong các vụ xô xát.

Sự thách đố cho Bắc Kinh: Trấn áp hay  kiềm chế

Lập trường chính thức của Bắc Kinh là tôn trọng quyết định đình chỉ dự luật của Trưởng đặc khu Hồng Kông, nhưng trên thực tế, quyết định lùi bước là một  sỉ nhục bất thường đối với chính quyền Trung cộng. Các yêu cầu chính đáng của Phong trào nhân dân đâú tranh dân chủ cho Hồng Công  đã đặt Bắc Kinh vào tình thế nan giải. Đặc biệt đòi hỏi bầu cử tự do và bầu lãnh đạo Hồng công là những yêu cầu „cực đoan“  làm xói mòn uy quyền lãnh đạo của  chính quyền Trung cộng.
Nếu đàn áp đổ máu sẽ khiến thế giới không quên cuộc thảm sát Thiên An Môn cách nay 30 năm và các quốc gia dân chủ phương tây chắc chắn sẽ phản ứng  kết án hoặc  cấm vận kinh tế. Giải pháp dùng quân đội trấn áp nhân dân Hồng Công còn đưa đến thảm hoạ cho trung tâm tài chính Hồng Công và kinh tế cả nước .
Đến nay chính quyền Trung Cộng phản ứng kiềm chế. Không đổ máu nhưng không nhượng bộ là chỉ đạo của Chủ tịch đảng và nhà nướcTập Cận Bình . Nhiều người lo ngại Trung công sẽ lấy cớ Hồng Công bạo loạn để dùng quân đội trấn áp. Điều 14 của thỏa ước Hồng Công cho phép chính quyền thành phố yêu cầu Bắc Kinh gửi quân can thiệp để duy duy trì an ninh. Và điều 18 cho phép Quốc hội ban hành lệnh khẩn cấp trong trường hợp nổi loạn.
Tập Cận Bình còn do dự sử dụng quân đội và cảnh sát . Tập biét rõ đàn áp đổ máu sẽ làm thế giới không quên cuộc thảm sát Thiên An Môn cách nay 30 năm và các quốc gia dân chủ phương tây chắc chắn sẽ phản ứng  kết án hoặc cấm vận kinh tế. Hơn nưã giải pháp dùng quân đội trấn áp nhân dân Hồng Công  còn đưa đến thảm hoạ cho trung tâm tài chính Hồng Công và kinh tế cả nước .
Trong  diễn văn đoc trước cán bộ chính trị tại trường đảng trung ương Bắc Kinh  vào đầu tháng 9.2019 Chủ tịch Tập Cận Bình đã bác bỏ đề nghị của một số thành viên lãnh đạo trong đảng  muốn Bắc kinh ban hành tình trạng khẩn cấp đối với Hồng Công. Tập cho rằng trấn áp bằng bạo lực là „ con đường chính trị không có đường lui “.Theo Tập hãy kiên nhẫn để cho chính quyền Hồng Công tự giải quyết cuộc khủng hoảng.
Hội nghi trung ương lần thứ tư của Ủy ban trung ương Đảng cộng sản Trung quốc khoá 19 nhóm họp vào cuối tháng 10.2019 đã quyết định can thiệp vào Hông công.
Đầu tiên, chính quyền trung ương Trung Quốc sẽ “điều khiển và kiểm soát”  Hồng Kông (và Ma Cao) bằng cách “sử dụng tất cả các quyền lực được trao theo hiến pháp và Luật Cơ bản”, bản tiểu hiến pháp xác định tình trạng của Hồng Kông. Thứ hai, Trung Quốc sẽ xây dựng và cải thiện một hệ thống pháp lý và cơ chế thực thi để bảo vệ an ninh quốc gia tại cả hai đặc khu hành chính.
Cụ thể hoá  cho chính sách can thiệp vào Hồng Công, Chính quyền trung ương Trung cộng duy trì  quy trình bổ nhiệm trưởng đặc khu và các quan chức chủ chốt của Hồng Kông, đồng thời Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc (tức Quốc hội) sẽ ra tuyên bố huỷ bò các đạo luật của Hồng Công, cũng như gìành quyền diễn giải Hiến pháp Hồng Công (Luật Cơ bản). Ngoài ra  Trung cộng sẽ hỗ trợ tăng cường khả năng thực thi pháp luật của Hồng Công và đảm bảo rằng chính quyền thành phố sẽ ban hành các đạo luật để tăng cường an ninh quốc gia. Trung Quốc cũng sẽ làm sâu sắc hơn sự hội nhập kinh tế giữa Hồng Kông với đại lục và mở rộng các chương trình “giáo dục” để nuôi dưỡng “ý thức dân tộc và tinh thần yêu nước”, đặc biệt là trong giới công chức và thanh niên.
Nhà nghiên cứu chính trị Trung quốc, Giáo sư Minxin Pei Bùi Mẫn Hân đã bình luận các quyết  định của Hôi nghị trung ương cộng đảng chỉ nhằm tạo cơ hội cho Trung cộng triển khai Luật Căn Bản, trực tiếp kiểm soát việc bố trí  nhân sự cho các vị trí lãnh đạo Hồng Công và làm giảm hoặc huỷ bỏ tính độc lập Hệ thống tư pháp Hồng Công cũng như giới hạn dân quyền  và tự do chính kiến của người dân Hồng Công. Nói chung Trung Cộng đã quyết định dẹp bỏ mô hình một quốc gia hai chế độ mà Đặng Tiểu Bình hứa sẻ duy trì cho Hồng Công trong 50 năm sau khi Hồng Công được Anh trả lại cho Trung Quốc năm 1997.Theo Minxin Pei các quyết định của Hội nghị trung ương sẽ không mang lại hiệu quả  và kế hoạch thực thi chỉ là một ván bài kết thúc  nhiều rủi ro của Trung quốc tại Hồng Công ( China´´s Risky Endgame in Hong Kong).
Trong quá khứ đường lối can thiệp này đã gặp nhiều chống đối.Nhưng nay ở tình hình mới Tập Cận Bình không thể từ bỏ kế hoạch tước đoạt quyền tự chủ của nhân dân Hồng Công. Trong trường hợp này một chiến tuyến mới giữa thế giới tự do và Trung quốc độc tài sẽ thành hình.

Hồng Công một Tân Bá Linh

Trong chuyến đi vận động công luận Mỹ và Âu châu hỗ trợ cho Phong trào dân chủ Hồng Công, nhà hoạt động Joshua Wong , 22 tuổi, Tổng thư ký Đảng Đứng lên vì dân (Demosito) đã đến Đức vào đầu tháng 9.2019. Tại đây Wong tuyên bố Hồng Công giờ đây là thành trì giữa thế giới tư do và Trung quốc độc tài . Khi so sánh nỗ lực tái  thống nhất của Đức và cuộc đấu tranh tự do ở Hồng Công , Wong cho rằng Nếu chúng ta đang ỡ trong cuộc chiến lạnh mới thì Hồng Công nay  là một Tân Bá Linh .Wong kêu gọi thế giới hãy hỗ trợ  người  dân Hồng Công đang tranh đấu cho Tự do và Bầu cử tự do. Cuộc phản kháng sẽ tiệp tục cho đên khi có bầu cử tự do.
Kể từ khi Hồng Kông được trao trả lại cho Trung Quốc vào năm 1997, các chính phủ phương Tây đã duy trì các đặc quyền kinh tế đặc biệt để giúp củng cố niềm tin vào thành phố này. Nhưng những lợi ích như vậy phụ thuộc vào việc Trung Quốc thực hiện các cam kết của mình trong Tuyên bố chung Trung – Anh năm 1984 về Hồng Kông . Theo đó Trung Quốc  sẽ duy trì một mức độ tự chủ, tự do và pháp quyền cao cho Hồng Kông trong vòng 50 năm.
Ngày 17.08 Liên minh Âu châu ra tuyên bố nhắc nhở Chính quyền Bắc kinh hãy tôn trọng các quyền tự do cơ bản ở Hồng Công, đồng thời đòi hỏi nguyên tắc „ một quốc gia hai chế độ“, đảm bảo sự tự chủ của thành phố này phải được duy trì.
Joshua Wong Chi-Fung ( Hoàng Chi Phong)

Thượng Viện Hoa Kỳ đã thông qua Dự Luật Nhân Quyền Hồng Kông ( Hong Kong Human Rights and Democracy Act )ngày 19.11 với sự đồng ý của toàn thể thượng nghị sĩ lưỡng đảng ủng hộ những người biểu tình Hồng Công. Dự luật này sẽ xem xét lại quy chế thương mại của Hồng Kông đối với Hoa Kỳ hàng năm, đồng thời trừng phạt những cá nhân nào chịu trách nhiệm trong việc đàn áp nhân quyền ở đây.
Thế giới bên ngoài đang theo dõi những diễn biến hiện tại ở Hồng Công  với sự cảnh giác lớn. Trừ khi chính phủ Trung Quốc lùi bước, còn không các nước khác, nhất là Âu châu và Hoa Kỳ, rất có thể sẽ thực hiện các bước đi khiến chính phủ Trung Quốc phải trả giá đắt.

Vũ Ngọc Yên